Mwapweteka maondo , ndipo mukuvutika kuyenda ndikukwera masitepe popanda kupweteka. Mumapita kwa dokotala wanu, ndipo MRI imayambira yomwe imasonyeza kuti menisko yamadzulo . Opaleshoni ikulimbikitsidwa. Zikuwoneka zomveka, koma kodi n'zofunikiradi?
Kafukufuku wam'tsogolo akuwonetsa kuti njira yothandizira thupi ikhoza kukhala ndi zotsatira zomwezo monga opaleshoni ya meniscus yomwe inang'ambika.
The Meniscus
Meniscus-kapena meniscii poyankhula za iwo muchulu-ndilo kakang'ono kakang'ono kogwiritsa ntchito mondo mwanu. Muli ndi awiri mu bondo liri lonse, limodzi pambali mwa mgwirizano ndi wina kunja. Meniscii izi zimakhala ngati zozizwitsa zazikuluzikulu mu bondo lanu; Amathandizira kutenga zotsatira pogwiritsa ntchito mawondo anu. Meniscus imathandizanso kuti bondo lanu liziyenda bwino ndikugwedezeka bwino pamene likuweramitsa.
Nthawi zina kudumphira ndikufika pamalo ovuta kapena kupotoloka pa bondo ndi phazi lanu lodzala pansi lingakwiyitse meniscus yanu. Meniscus ikhoza kugwedezeka kapena kugwedezeka. Nthaŵi zina, kuvala ndi kuchotsa zinthu zofooka monga nyamakazi zingayambitse meniscus mondo mwanu. Izi zikachitika, kupweteka pa bondo lanu kungapangitse. Thupi lanu likhoza kutupa, ndipo limatha kugwira kapena kutseka pamene mukuyendetsa malo ena. Izi zingayambitse kuwonongeka kwakukulu kwa kuyenda.
Zizindikiro za meniscus misozi mwanu zingaphatikizepo:
- Kupweteka kwapakhosi
- Mphepo yotupa
- Kutseka mawondo anu
- Kutaya mawondo a mawondo (ROM)
- Mphamvu zochepetsedwa mu quadriceps yanu kapena zinyundo ndi minofu kuzungulira bondo lanu
- Kuvuta kumachokera kumakhala, kuyenda ndi kuthamanga, kapena kukwera ndi kutsika masitepe
Ngati muli ndi zizindikiro izi, pitani kuchipatala mwamsanga. Dokotala wanu akhoza kuitanitsa mayesero apadera pa bondo lanu, ndipo iye angakulimbikitseni kuti muwone wodwala thupi la meniscus yanu yowonongeka.
Thandizo la Thupi ndi Meniscus Yowonongeka
Ngati muli ndi meniscus, dokotala wanu angakulozereni kuchipatala. Mukhozanso kuwona PT kudzera mwachindunji popanda kutumiza dokotala. Zochitika zanu zakuthupi ziyenera kukhala zokometsera pazomwe mukufunikira, ngakhale pali zolinga zomwe zimakhala zachilendo mukakonzanso meniscus.
Zolinga zamankhwala zakuthupi za meniscus zowonongeka zimaphatikizapo:
- Kupititsa patsogolo ROM yamondo
- Pangani mphamvu za minofu yanu kuzungulira bondo lanu
- Pewani bondo kutupa
- Pewani kupweteka kwa bondo
- Pitirizani kuyendetsa bwino maondo anu ndi mawondo anu onse
- Phunzirani njira zothetsera mavuto amtsogolo a mawondo
Kodi Aliyense Amene Ali ndi Meniscus Akusowa Opaleshoni?
Apa pali chinthu chodabwitsa chokhudza meniscus misozi muondo lanu: anthu ambiri ali nawo ndipo alibe ululu . Kafukufuku amasonyeza kuti anthu ambiri omwe alibe ululu wamondo komanso osatayika bwino pamabokosi awo amakhala ndi meniscus misozi pa zithunzi za MRI. Kodi odwalawa amafunika opaleshoni? Mwinamwake ayi. Dokotala wanu sakanati, kapena sayenera, kuchita opaleshoni kwa wodwala wopanda kusowa kwa ntchito, kupweteka, komanso kutaya mphamvu kapena kuyenda.
Zithunzi pa MRI zingakhale zovuta kuziwona, ndipo nthawizina mafano awa sanena nkhani yonse. Zowona, zotsatira za MRI zingakhale zothandiza potsogolera kupanga chisankho mukamavulaza bondo, koma MRI iyenera kukhala gawo limodzi laling'ono la chisamaliro chanu. Kufufuza kwanu kuchipatala ndi kupweteka kwa mawondo anu ndi ntchito ndizofunikira zofunikira kuziganizira posankha opaleshoni kapena osati kwa meniscus yanu.
Ngati muli ndi meniscus, bondo lanu silingasunthike bwino, ndipo likhoza kupweteka ndi kutupa. Koma zizindikirozi zingakhale zazing'ono, ndipo zingakhale bwino ndi mankhwala opatsirana.
Kafukufuku: Mankhwala Opatsirana Vs. Opaleshoni ya Meniscus Yowonongeka
Kodi opaleshoni imakhala yofunika kwambiri kuti meniscus inang'ambike? Mwinamwake ayi, ndipo ndichifukwa chake: kafukufuku amasonyeza kuti zotsatira za nthawi yaitali za opaleshoni ndi mankhwala opatsirana pogwiritsa ntchito meniscus zikhoza kupereka zotsatira zomwezo kwa odwala ena.
Kafukufuku wofalitsidwa ku New England Journal of Medicine anafufuza zotsatira za pulogalamu yachipatala ndi opaleshoni ndi opatsirana P PT kwa anthu omwe ali ndi matenda a mitsempha ya knee (OA) ndi meniscus misozi. Phunzirolo linaphatikizapo odwala 351 okhala ndi mawondo OA ndi meniscus. Wodwala aliyense anasankhidwa mwachisawawa kuti apite opaleshoni ya knee pambuyo pake ndi kutsatira rehab kapena kupita kuchipatala popanda kuchita opaleshoni. Kuchita opaleshoniyi kunkachitika pang'onopang'ono ngati meniscectomy, yomwe inkagwiritsidwa ntchito pokonza meniscus.
Odwala analoledwa kudutsa kuchokera gulu lirilonse; iwo omwe ali mu gulu la opaleshoni angasankhe kuti asayambe opaleshoni, ndipo iwo omwe ali mu gulu la PT okhawo angasankhe kukhala opaleshoni yamondo ngati akulangizidwa ndi dokotala wawo.
Zotsatira zazikuluzikulu za phunziroli zinapangidwa pa Western Ontario ndi McMasters University Osteoarthritis Index (WOMAC), ntchito ya mawondo. Maphunziro apamwamba pa WOMAC amayerekezera ndi zizindikiro zowopsa za mawondo. Zopezazo zinapezedwa kumayambiriro kwa phunzirolo ndi pambuyo pa 3, 6, ndi miyezi 12. Izi zinachitidwa kuti adziwe zambiri za ntchito ya mawondo a odwala.
Zotsatira za phunziroli zikuwonetsa kuti panalibe kusiyana kwakukulu mu mawondo a mawondo 6 miyezi yotsatira pambuyo pa nthawi iliyonse mu gulu la opaleshoni kapena gulu lachipatala. Imfa imodzi inkachitika mu gulu lirilonse-wodwala mmodzi mu opaleshoni anali ndi mapuloteni a pulmonary omwe anali opha, ndipo wodwala wina mu gulu la PT anali ndi chikwapu chakupha.
Tiyenera kukumbukira kuti 30 peresenti ya odwala omwe poyamba adagwiritsidwa ntchito kuchipatala anadutsa ku gulu la opaleshoni, ndipo 5 peresenti ya omwe anayenera opaleshoni anasankha kupita ku gulu lachipatala. Izi zimagwirizana ndi kupitiriza kwa chisamaliro cha thupi - ngati mutayambitsa mankhwala opatsirana a meniscus ndi mavu anu akupitirira, mukhoza kusankha nthawi zonse kuti muchitire opaleshoni. Ndi njira imodzi, ngakhale; simungathe kuchitapo opaleshoni ya mawondo mukatha.
Mfundo yofunika: kafukufuku amasonyeza kuti mukhoza kukhala ndi zotsatira zabwino ndi mankhwala opatsirana a meniscus, ndipo opaleshoni ikhoza kukhala yopindulitsa ngati mukufunikira.
Gwiritsani Ntchito Pulogalamu Yanu ndi Dokotala Kuti Muzisankha Mwanzeru Makutu Anu
Ndiye mungadziwe bwanji ngati mukufunikira opaleshoni chifukwa cha meniscus yanu kapena ngati mutapindula ndi mankhwala? Zingakhale zovuta kupanga, choncho ngati mwapweteka maondo kuchokera ku OA ndi meniscus yomwe inang'ambika, mugwire ntchito limodzi ndi dokotala kuti mupange chisankho chabwino koposa ngati mungachite opaleshoni kapena ayi. Zingakhale zothandiza kumvetsetsa kuti anthu ambiri okhala ndi meniscus misozi amakhala ndi zotsatira zabwino popewera opaleshoni ndikugwira ntchito ndi wodwalayo. Ngati zinthu sizikuyenda bwino ndi mankhwala, mukhoza kusankha nthawi zonse kuti muchite opaleshoni yamondo ngati mukulimbikitsidwa ndi dokotala wanu.
Kodi mumadziwa bwanji kuti ndi nthawi yothetsera mankhwala ndi kuganizira opaleshoni? Pali zizindikiro zina zomwe zingasonyeze kufunikira kwa opaleshoni, kuphatikizapo:
- Kupweteka kwa bondo kumapitirirabe masabata atatu mpaka 4 a rehab
- Kuwonongeka kwa mawondo osabwereranso ndi PT
- Kuvuta kuyenda, kukwera kumakhala, kapena kukwera masitepe
- Kutupa kwa bondo kumapitiriza
Njira yabwino yodziwira ngati mukufuna kuchitidwa opaleshoni ndiyo kugwira ntchito limodzi ndi dokotala wanu opaleshoni ndi wodwala wathanzi pa bondo lanu la meniscus.
Zowawa zapakati chifukwa cha OA ndi meniscus misozi zingachepetse mphamvu yanu yochita ntchito yanu ya tsiku ndi tsiku ndi zosangalatsa. Ngati muli ndi vuto la maondo pogwiritsa ntchito meniscus, dokotala wanu angakulimbikitseni kuti muwone dokotala wa opaleshoni chifukwa cha matenda anu, kapena akhoza kukutumizirani odwala. Kafukufuku amasonyeza kuti mukhoza kuyambiranso kuyenda bwino, popanda kupweteka ndi mankhwala komanso popanda kufunika opaleshoni. Ngati PT ikulephera kukuthandizani kuti mutuluke, mukhoza kusankha njira yopaleshoni ya bondo lanu.
Thandizo la thupi liyenera kukhala loyamba kusankha kuyendetsa ululu ndi kuchepetsa ntchito zomwe zingabwere ndi menisiti yamadzulo. Wothandizira wanu angakuthandizeni kuti muyambe kuyenda moyenera komanso mphamvu ndikuthandizani kubwerera kuntchito yanu yapitayi.
> Chitsime:
> Katz, JN, et al. Kuchita opaleshoni pogwiritsa ntchito mankhwala opatsirana pogwiritsa ntchito mankhwala omwe amachititsa kuti anthu asamalire komanso aziwotha. N Engl J Med, 2013; 368: 1675-84.