Zochitika zapakati ndi zowonjezera zogwirizana ndi tendinopathy
Tendons ndi zingwe zamtundu zomwe zimagwirizanitsa minofu ndi mafupa. Tendons kutumiza mphamvu kuchokera minofu mpaka mafupa kuti ziwalo zisunthe. Mitundu ina, koma osati yonse, ili ndi chikhomo. Makoma apakati a chimake amachititsa mafuta pang'ono (synovial fluid), omwe amathandiza kuti thambo lizisuntha momasuka.
Mukakalamba, zimakhala zosavuta komanso zotsekemera, zomwe zimapangitsa kuti zivulaze.
Kawirikawiri, pali mitundu itatu ya matenda a tendon: tendinitis , tenosynovitis, ndi cylion ganglion. Tendinitis ndi kutupa kwa tendon. Tenosynovitis ndi kutupa kwa thonje. Cyst ganglion ndi kusungunuka kwa madzi m'kati mwa thonje.
Tendinopathy, mawu omwe amatanthauza matenda a tendon, kawirikawiri amatanthauza chikhomodola (makamaka supraspinatus) ndi biceps brachii tendons m'mapapu, phokoso lamakono la phokoso ndi mapuloteni othamanga pamphuno, tchire la patella mu bondo, Achilles tendon mu m'munsi mwa mwendo, ndi tibialis posterior tendon pamakumbo ndi phazi.
Nchiyani Chimachititsa Tendinitis?
Kutupa kwa tendon kungayambitsenso ntchito yobwerezabwereza, ntchito yanthaŵi yaitali, kuyesayesa, kusasokonezeka, kuimirira (kukhala pa malo amodzi kwa nthawi yaitali), kuzunzika, kapena nkhawa iliyonse. Pansi pazimenezi, mafinya a tchutchutchu omwe amakhudzidwa amatha kupasuka, mofanana ndi chingwe chomwe chimatayika kapena chosasunthika.
Pakapita nthawi, timatenda timene timapatsidwa mwayi woti tithe kuchiritsa timakhala obiriwira, osasintha, ndipo mwinamwake timalephera.
Kodi Chimachititsa Bwanji Tenosynovitis?
Kutupa kwa thotho la tendon kumachitika pamene mafuta opangidwa ndi mafuta sali okwanira, kaya ndi kuchuluka kapena khalidwe. Ntchito yobwerezabwereza kapena yowonjezera, kuchitapo kanthu, zovuta kapena kuimika, kugwedezeka kapena kupanikizika komweko kungayambitse kusokoneza thupi, kusokoneza pakati pa tendon ndi tendon sheath.
Kuphatikizidwa mobwerezabwereza kwa tenosynovitis kungayambitse mapangidwe a minofu, kuphulika kwa mkamwa, ndi kutayika kwa kayendedwe kabwino ka thonje.
Kodi Chimachititsa Kuti Gulu Liti Lizikula?
Magulu a Ganglion akuphulika kuchokera ku capsule ya mgwirizano kapena chigawo cha tendon. Cyst ganglion imakhala ndi madzi ozizira, omwe amafanana ndi madzi omwe amapezeka mu synovial fluid. Kawirikawiri, ma cysts a ganglion amapezeka mu dzanja kapena manja koma amatha kuchitika pamapazi. Magulu a Ganglion nthawi zambiri amagwirizanitsidwa ndi ntchito yowonjezereka kapena kubwereza mobwerezabwereza.
Zifukwa Zoyamba za Tendinopathy
Kuwonjezera pa zinthu zakuya zomwe zimayambitsa matenda a tendinopathy (tendon disorders), ofufuza amati pali zinthu zina zomwe zimayambitsa matenda, kuphatikizapo matenda a shuga (kunenepa kwambiri, matenda a shuga, kuthamanga kwa magazi, kuchuluka kwa serum lipids, ndi hyperuricemia ). Kuthamanga kwambiri kwa magazi kwakhala kovomerezeka ku tendinopathy kwa akazi okha. Matenda a shuga awonetsa mgwirizano wa amuna ochepera zaka 44.
Matenda ena omwe apezeka kuti amagwirizanitsidwa ndi tendinopathy ndi matenda a systemic, matenda a matenda, matenda opatsirana, kulephera kwa nsana, psoriasis, systemic lupus erythematosus , hyperparathyroidism, ndi hyperthyroidism.
Ndipo, monga momwe mungayang'anire, tendinopathy ingakhale chifukwa cha ukalamba nthawi zina.
Kuchokera kwa zotchedwa extensor tendons za zala ndizofala komanso zimalepheretsa vuto la nyamakazi . Tenosynovectomy (kuchotsa opaleshoni ya teton sheath) imathandiza kwambiri popewera tchutchutchu koma sikuli kovuta kudziwa odwala omwe ali pangozi. Kumangidwanso kwa ntchentche zothamangitsidwa kawirikawiri kumalephera kubwezeretsanso.
Zotsatira:
Pathogenesis ya tendinopathies: kutupa kapena kuchepa? Abate M. et al. Arthritis Research & Therapy. June 30, 2009.
https://arthritis-research.biomedcentral.com/articles/10.1186/ar2723
Matenda a Tendon. Chigawo cha Canada cha Occupational Health and Safety. CCOH. December 16, 2010.
http://www.ccohs.ca/oshanswers/diseases/tendon_disorders.html
Ganglion Cysts. E-Hand.com. Electronic Textbook of Surgery Surgery.
http://www.eatonhand.com/hw/hw013.htm
Kufufuza kwa extensor tendon kupasuka mu nyamakazi ya nyamakazi. Rheumatology. Williamson L. et al. October 25, 2000.
https://academic.oup.com/rheumatology/article/40/4/420/1787900/Screening-for-extensor-tendon-rupture-in
Tenosynovectomy. MediLexicon.
http://www.medilexicon.com/dictionary/90216