Vitamini B9 imatchedwanso folic acid kapena folate. Mwachidziwitso, kupenda ndilo mawu a vitamini B9 amene amapezeka mwachibadwa mu zakudya, pamene folic acid ndi dzina la zowonjezeretsa zomwe zimaphatikizidwa ku zakudya ndi mavitamini.
Ndalama zokwanira za folic acid zakhala zikulimbikitsidwa pofuna kupewa zolepheretsa kubala monga spina bifida . Koma, kodi mumadziwa kuti kupeza masewera olimbitsa thupi kumagwirizananso ndi chiopsezo chochepa chokhalira ndi matenda a dementia?
Kafukufuku
Kafukufuku wina waphatikizapo anthu 166: 47 mwa iwo omwe anapezeka ndi Alzheimer's , 41 ndi matenda a dementia ndi 36 omwe ali ndi matenda a dementia . Kuonjezera apo, anthu 42 omwe analibe vuto la chidziwitso anaphatikizidwanso mu phunziroli. Ochita kafukufuku anayeza momwe ophunzirawo alili, ndipo atatha kufufuza zotsatira, adapeza kuti anthu omwe ali ndi chifuwa chachikulu cha m'mimba ali ndi magawo ochepa a folic acid poyerekeza ndi omwe alibe dementia. Zotsatirazo zinali zofanana ndi mitundu itatu ya dementia yomwe ikuphatikizidwa mu phunziroli.
Kafukufuku wachiwiri anafufuza kafukufuku wochuluka ndipo adazindikira kuti zochepa za folic acid zikuwonetseratu kuti zikugwirizana ndi kukhalapo kwa chidziwitso chofatsa komanso chifuwa chachikulu.
Phunziro lachitatu lomwe limangoganizira za amayi okhaokha omwe anapeza kuti m'munsi mwa folic acid ankagwirizanitsidwa ndi chiopsezo chachikulu cha kuchepa kwa chidziwitso.
Kodi Kuonjezera Folic Acid ku Zakudya Zanu Thandizo?
Mwinamwake, ngakhale kuti zotsatira siziri zomveka mpaka pano.
Kafukufuku wina amene anaphatikizapo akuluakulu 900 omwe ankakhala m'nyumba zawo anapeza kuti nthawi yowonjezeredwa ndi vitamini B12 ndi kukumbukira kukumbukira .
Kuphunzira kwina komwe kunaphatikizapo kuyang'anira folic acid ndi makoswe kunapeza kuti kukumbukira kwa nthawi yayitali komanso kwa nthawi yaitali . (Kaya izi zimasulira kwa anthu sizidziwika.)
Komabe, maphunziro ena sanapeze kusiyana kwakukulu mukumvetsetsa kwa anthu omwe zakudya zawo zinawonjezeredwa ndi folic acid. Mwachiwonekere, kufufuza kwina kumafunikira pa mutu uwu.
Zotsatira
Anthu omwe ali ndi masewera olimbitsa thupi amakhala ndi chiopsezo chochepa cha matenda a dementia. Ngakhale sizikudziwikanso ngati folic acid supplementation idzachepetsa chiopsezo, chakudya chopatsa thanzi (kuphatikizapo masamba obiriwira omwe ali obiriwira) mwachizoloƔezi chikugwirizana ndi kuchepetsa kuchepa kwa chifuwa cha dementia.
Zotsatira:
Maphunziro Ofufuza Achikulire. 2015 Jul; 22: 9-19. Anthu okalamba ndi okalamba: Ntchito yolepheretsa kuganiza bwino, matenda a maganizo, ndi kuvutika maganizo. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25939915
Alzheimer's ndi Dementia. 2005 Jul; 1 (1): 11-18. Kuchepetsa chiopsezo cha matenda a Alzheimers ndi kudya kwapamwamba: Baltimore Longitudinal Phunziro la Kulamba. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3375831/
American Journal of Clinical Nutrition. 2012 Jan; 95 (1): 194-203. Mankhwala a folic acid ndi vitamini B-12 othandizira kuti athetse chidziwitso pakati pa achikulire omwe amakhala ndi anthu omwe ali ndi zizindikiro zowawa - Beyond Aging Project: kuyesedwa kosasinthika. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22170358
Dongosolo la Cochrane la Zosintha Zogwiritsa Ntchito. 2008 Oct 8; (4): CD004514. Folic acid ndi wopanda vitamini B12 kapena yopanda chithandizo kuti athetse ndi kuchiza anthu okalamba ndi odwala. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18843658
Iranian Journal of Basic Medical Science. 2012 Nov; 15 (6): 1173-9. Kuwongolera ndi kukugwirizanitsa ntchito ndi mapulogalamu a Acid supplementation mu makoswe akuluakulu abambo. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23653847
Journal of Academy of Food and Dietrotics. 2015 Feb; 115 (2): 231-41. Mavitamini, vitamini B-6, ndi mavitamini B-12 okhudzidwa komanso odwala matenda ovutika maganizo m'maganizo a Women's Health Initiative Memory Study. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25201007
National Institutes of Health. Folate. December 14, 2012. https://ods.od.nih.gov/factsheets/Folate-HealthProfessional/
Polski merkuriusz lekarski: gulu Polskiego Towarzystwa Lekarskiego. 2013 Oct; 35 (208): 205-9. [Kufunika kwa kuperewera kwa folic acid mu tizilombo toyambitsa matenda, kuphatikizapo matenda a Alzheimer's dementia]. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24340890