Funso: Bambo anga ali ndi Alzheimer's. Kodi nthawi zonse zimamunamizira ngati zimamupweteka?
Yankho: Amasamalidwe ambiri amadzifunsa ngati ndi bwino kunena bodza kwa munthu amene ali ndi Alzheimer pamene akupeza kuti kuyesa kutsimikizira achibale awo a choonadi sikugwira ntchito.
Zaka zambiri zapitazo, zinkaganiziridwa kuti zochitika zenizeni ziyenera kugwiritsidwa ntchito pamene anthu a Alzheimers anasokonezeka .
Mwa kuyankhula kwina, ngati munthuyo ankaganiza kuti makolo ake akadali amoyo, kunali kolimbikitsidwa kuti auzidwe zoona - kuti makolo ake anamwalira - kuti amubweretsere zoona.
Mwachiwonekere, njirayi siigwira ntchito, chifukwa zimangododometsa munthuyo kwambiri. Vuto la Alzheimer limakhudza ubongo m'njira yomwe imayesa kulingalira kapena kugwiritsa ntchito malingaliro ndi munthu amene sakugwiranso ntchito.
Mwamwayi, zolinga zenizeni sizitchulidwanso. M'malo mwake, tikulimbikitsidwa kuti tiwatsimikizire malingaliro a munthuyo. Mwachitsanzo, ngati abambo anu akwiya ndipo akufuna kuti aone amayi ake (omwe sali moyo), amatha kuphonya amayi ake kapena mwina akuganizapo kanthu kena kokale komwe akufuna kuwathetsa. Yesani kutsimikizira maganizo ake mwa kunena, "Zikuwoneka ngati mukuganizira amai anu. Ndiuzeni zambiri za iye." Nthaŵi zambiri, munthuyo amayamba kukumbukira ndikuiwala chifukwa chake anakwiya. Mwa kulemekeza maganizo ake, simukuvomereza kapena kusagwirizana ndi lingaliro lakuti amayi ake akadali amoyo.
Kuwonjezera pa kutsimikiziridwa, kukonzedwanso ndi njira yothandiza pazinthu izi. Kuwomboledwa kumaphatikizapo kusokoneza wokondedwa wanu ku chinthu chosangalatsa. Chitsanzo cha pamwambapa, mutha kuyendetsa bambo anu kuntchito yomwe mumadziwa kuti amasangalala nayo, monga kumvera nyimbo kapena kusewera masewera osavuta.
Ngakhale kunama sikunayamikiridwa ngati njira yowonjezera, nthawi zina kutsimikiziridwa ndi kukonzanso sikugwira ntchito. Ngati abambo anu amaumirira kuti awone amayi ake, ndipo mumapeza kuti amachepetsa pokhapokha mutamuuza kuti wapita ku sitolo, ndizo zabwino. Palibe chifukwa chodzimva kuti ndi wolakwa ponena za "mankhwala othandiza" ngati akumva kuti ali pamtendere ndi fiber kusiyana ndi choonadi.
Olemba ena - monga Naomi Feil, amene anachita upainiya - akuwona kuti ndizoopsa kuti adziwe mankhwala opatsirana chifukwa amamva kuti pamlingo wina, munthu yemwe ali ndi Alzheimer amadziwa choonadi; Choncho, kunama kungasokoneze mgwirizano pakati pa wosamalira ndi munthuyo ndi matendawa. Komabe, ena adanena kuti chiopsezochi chimangobwera pamene fiber ilidi bodza loipa.
Mwachitsanzo, ngati wokondedwa wanu akutsutsa kuti pali mlendo mu bafa, ndipo mumamuuza kuti, "Inde, ndiwe wotchuka kwambiri, Wayne Newton, ndipo akubwera kudzakuimbira!" pali mwayi woti wokondedwa wanu adzakayikira zomwe mumanena ndipo mwina angakukhulupirirani. Izi ndi zosiyana kwambiri ndi zochizira matenda monga, "Ndangoyang'ana bafa ndipo ayenera kuti anasiya, chifukwa palibe aliyense pano."
Mfundo yaikulu ndi yakuti ngati bodza lamtundu ndilo njira yokhayo yokonzera wokondedwa wanu kumverera bwino pazochitika zinazake, ndipo sikumapweteka aliyense, ndiye kuti mukuthandizira wokondedwa wanu polowera dziko lake mmalo mokakamiza zenizeni iye. Kumbukirani kuti njira iyi ikhoza kugwira ntchito kanthawi; monga njira zonse zolimbana ndi khalidwe lovuta , ziyenera kuyang'aniridwa ndi kusinthidwa ngati sizikugwiranso ntchito. Komanso, kumbukirani kuyesa kutsimikiziridwa ndi kukonzanso koyambirira - njirazi nthawi zambiri zimachita zamatsenga.
Zotsatira:
Bell, V., & Troxel, D. (1997). Anzanu apamtima akuyandikira chisamaliro cha Alzheimer . Baltimore: Zolemba Za Zaumoyo.
Feil, N. (2002). Kutsimikiziridwa kovomerezeka: Njira zowonetsera zokambirana ndi anthu omwe ali ndi "dementia" ya Alzheimer (2nd ed.). Baltimore: Zolemba Za Zaumoyo.
Marcell, J. (2001). Okalamba akukwiyitsa (2nd ed.). Irvine, CA: Impressive Press.