Osteoarthritis ikhoza kukhudza ziwalo mu gawo lirilonse la thupi, kuphatikizapo phazi. Kuyezetsa magazi ndi matenda amayamba kuthandiza anthu omwe ali ndi phazi la osteoarthritis kuti athetse zizindikiro zawo.
Zimayambitsa
Matenda a osteoarthritis ndi matenda osokoneza bongo. Cartilage, yomwe imakhala ngati chivundikiro chodzitetezera komanso kumapeto kwa mafupa omwe amapanga mgwirizano, pang'onopang'ono amatha. Izi zimachokera ku makina ovala ndi kudula pamagulu a phazi.
Kuvulala kungayambitsenso osteoarthritis kukula ngakhale zaka pambuyo povulala. Kupweteka kwakukulu kapena kupweteka kungachititse osteoarthritis.
Mapangidwe osadabwitsa komanso, chifukwa chake, magalimoto osagwira ntchito amatha kupangitsa kuti osteoarthritis ipangidwe. Anthu omwe ali ndi mapazi apamwamba kapena apamwamba amakhala pa chiopsezo chachikulu chokhalira phazi la osteoarthritis.
Kudziwa
Mukapeza phazi la mitsempha ya m'mimba, dokotala wanu ayenera kusiyanitsa mafuta a m'magazi ochokera ku mitundu ina ya nyamakazi . Dokotala adziwerengera mbiri yakale ya zachipatala ndi momwe mukufotokozera zizindikiro. Dokotala adzafunsa mafunso omwe angakuthandizeni kupanga matenda anu, monga:
- Kodi ululu unayamba liti?
- Kodi kupweteka kumapitilira kapena kumafika ndikupita?
- Kodi mwavulaza phazi? Ngati inde, ndi liti komanso liti?
- Kodi zizindikirozo zimakhala zovuta usiku kapena kutsatira ntchito yolemetsa (mwachitsanzo, kuyenda, kuthamanga)?
- Kodi zizindikiro zimagwirizanitsidwa ndi limodzi kapena mapazi onse?
Dokotala wanu nayenso adzafufuza. Phazi lanu lidzafufuzidwa chifukwa cha kutupa, fupa la fupa kapena zovuta zina, kuyenda kochepa, ndi ululu umene umapezeka ndi kuyenda. Kufufuza kofufuza kungapangidwe pofufuza momwe mukuyendera mukuyenda ndi mphamvu ya mapazi anu.
Potsirizira pake, kufufuza zojambula za mafupa a phazi lokhudzidwa zikhoza kuchitidwa.
Umboni wochokera ku x-rays , CT scans, kapena MRI ungagwiritsidwe ntchito kuthandiza kuthandizira phazi la osteoarthritis.
Zizindikiro
Zizindikiro zomwe zimapezeka ndi phazi la osteoarthritis ndi:
- ululu ndi kuuma mu phazi lomwe lakhudzidwa
- kutupa pafupi ndi gulu lokhudzidwa
- kuyenda kochepa koyenda ndi kuyenda kovuta
- zozizira zam'madzi (spurs)
Pali mafupa 28 ndi ziwalo zopitirira 30 m'mapazi a munthu. Mapazi a phazi omwe amafala kwambiri ndi osteoarthritis ndi awa:
- bulu (tilootalar joint)
- malumikizowo atatu a hindfoot (mgwirizano wambiri, mgwirizano wa talonavicular, joint calcaneocuboid)
- midfoot (metatarsounieform chogwirizana)
- chala chachikulu (woyamba metatarsophalangeal joint)
Chithandizo
Njira zothandizira odwala nyamakazi ya phazi ndi cholinga chochotsera zizindikiro. Pali zosankha zopanda opaleshoni komanso zopaleshoni. Dokotala wanu angakulangize choyamba chimodzi kapena zingapo osasankha. Zosankha zopanda opaleshoni zikuphatikizapo:
- Mankhwala otsutsana ndi kutupa kapena mankhwala ochepetsa kutupa (kuti athetse ululu ndi kutupa)
- Zowonjezera nsalu (kuwonjezera chithandizo kapena kupereka chithandizo chowonjezera)
- Orthotics (nsapato zopangidwa ndi mwambo kapena zothandizira)
- Nkhono (kuti musamayende kapena musateteze kufooka kwina)
- Kuchiza thupi kapena kuchita masewero olimbitsa thupi (kuti musinthe kayendetsedwe ka kayendetsedwe kake ndi bata)
- Majekesiti a Steroid (kupereka mankhwala oletsa kupweteka kwambiri pamphindi)
- Zakudya zowonjezera
Ngati osasankha opaleshoni sakugwira ntchito, dokotala wanu angapereke opaleshoni. Malinga ndi chophatikizidwa, arthroscopy , arthrodesis (fusion), kapena arthroplasty (kuphatikizira mmalo) ingaganizidwe. Cholinga cha opaleshoni yapafupi ndichotsetsa ululu ndi kubwezeretsa ntchito.
Zotsatira:
Nyamakazi ya Foot ndi Ankle. American Academy of Orthopedic Surgeons. July 2007.
Osteoarthritis wa Foot ndi Ankle. American College of Foot ndi Ankle Opaleshoni. December 8, 2005.