Cholesterol chachikulu sizimayambitsa zizindikiro zilizonse zovuta, choncho zingakhale zovuta kunyalanyaza. Komabe, mitsempha yapamwamba ya mitsempha m'magazi ingayambitse matenda a mtima, kupwetekedwa, kusokoneza mitsempha yamagazi m'milingo ndi impso, ndipo zingayambitse kudwala maganizo. Mwamwayi, zakudya, masewera olimbitsa thupi, komanso mankhwala amathandiza kuchepetsa makatiteriya komanso kuchepetsa mavuto ena aakulu a thanzi.
High Cholesterol ndi Matenda a Mtima
Kafukufuku wamkulu wasonyeza kuti anthu omwe ali ndi cholesterol chokwanira amakhala ndi chiopsezo chachikulu chokhala ndi matenda a mtima kuposa anthu omwe ali ndi chiwerengero chokwanira cholesterol. Mwachitsanzo, cholesterol chiwerengero cha 250 chimawonjezera mwayi wokhala ndi matenda a mtima, pamene chiwerengero cha 300 chimaonjezera ngozi mwa zisanu. Kuwonjezera apo, anthu omwe ali ndi cholesterol yakutali-kapena alibe matenda a mtima - amakhala oposa 4.5 nthawi zambiri kufa ndi matenda a mtima kusiyana ndi omwe ali ndi cholesterol m'munsimu 200.
Cholesterol ndi mankhwala othandizira, omwe amazungulira m'magazi, ndipo amakhala ndi mitundu iwiri ya cholesterol. "Cholesterol," kapena LDL , imayambitsa matenda a mtima. LDL ndi yomwe imatchulidwa pamene cholinga chake ndi kuchepetsa mafuta m'thupi. "Cholesterol yabwino," kapena HDL, ndi mtundu umene umathandiza kuteteza matenda a mtima. Mipamwamba ya HDL ndi yopindulitsa.
LDL, kumbali inayo, amatha kumamatirira makoma a mitsempha kuti apange mabala omwe amalepheretsa kuti magazi aziyenda bwino. Mipata imatha kuchoka ku mitsempha yambiri ya magazi ndikuyenda m'magazi mpaka atatseka chotengera chochepa, chomwe chingayambitse matenda a mtima. Mwamwayi, mankhwala otsika kwa kolesterolini monga statins amatha kuchepetsa kukula kwa matenda a mtima.
Lipitor (atorvastatin), Zocor (simvastatin) ndi Crestor (rosuvastatin) ndi zitsanzo za statins omwe amalembedwa.
High Cholesterol ndi Strokes
Monga momwe zidutswa zingalepheretse kuthamanga kwa magazi mu mitsempha yowonongeka yomwe imayambitsa matenda a mtima, chinthucho chingathenso kumakhala ndi mitsempha yamtundu womwe umayambira pakati pa mtima ndi ubongo. Pamene chidutswacho chimachoka pamtambo wa carotid, chimatha kupita ku ubongo kumayambitsa "ubongo" kapena "stroke". Ngakhale mankhwala ambiri otsika kwa kolesterolini amachepetsa chiopsezo cha matenda a mtima, zilembo zingathenso kupewa matenda.
High Cholesterol ndi Dementia
Pali umboni wochuluka wosonyeza kuti cholesterol komanso zakudya zamtundu wambiri za mafuta komanso mafuta ambiri zimayambitsa matenda a maganizo , kuphatikizapo matenda a maganizo a Alzheimer's . Magulu a odwala omwe anali ndi matenda a Alzheimers, amenenso anavutika ndi matenda a maganizo, anawonetsa mitsempha yambiri yotsekedwa mu ubongo yomwe inali yofanana ndi mitsempha yotsekemera yomwe ili mkati mwa mtima wotchedwa cholesterol. Komabe, kafukufuku wina amasonyeza kuti kutenga zilembo zingathandize kuchepetsa matenda a maganizo komanso kuchepetsa kukula kwa chifuwa cha matenda a Alzheimer.
Kusamalira Cholesterol Yanu
Njira yabwino yosunga mafuta a kolesterolini ndikutengako zakudya zochepa .
Makamaka, ndikofunika kupeŵa mafuta odzaza, omwe ndi mafuta ochokera ku zinyama monga mafuta kapena mafuta anyama, chifukwa mafuta odzaza ndi omwe amachititsa kuti thupi lonse lizikhala ndi mafuta ambiri m'thupi komanso kuti "cholesterol choipa" kapena LDL. Ndi zakudya zokhudzana ndi mtima zimasintha, zingakhale zotheka kuchepetsa mitsempha ya cholesterol kuti ikhale yosiyana, zomwe zingachititse odwala kulankhula ndi othandizira awo zaumoyo pogwiritsa ntchito mankhwala a kolesterolini.
Zingakhale zovuta kusinthana zaka zodyera. M'malo mokhala ndi chakudya chokwanira, mukhoza kusintha zakudya zanu pang'onopang'ono, ndikuthandizani kuti mukhale ndi moyo wathanzi.
Mwachitsanzo:
- Pewani zakudya zokazinga. M'malo mwake, sankhani zinthu zomwe zophikidwa, zokopa, zophimbidwa kapena zowonongeka.
- Funsani mausipu kumbali.
- Pangani ndiwo zamasamba chakudya chachikulu, osati nyama.
- Sankhani nyama zonenepa, monga nsomba, nkhuku (zomwe zimachotsedwa khungu) kapena kudula kwa nyama zofiira.
- Gwiritsani ntchito zonunkhira kuti muzitsuka, m'malo mwa mafuta kapena mafuta.
Njira yabwino yowonjezeretsa HDL ndi kupititsa patsogolo, monga kuyenda, kuthamanga, njinga zamoto, kusambira, aerobics kapena kuyenda. Ngati matupi atsopano ndi atsopano pamoyo wanu, mungafunike kuyesa machitidwe osiyanasiyana osiyanasiyana musanapange dongosolo lomwe likukuthandizani. Anthu ena amakonda kuchita masewera olimbitsa thupi kunyumba, pamene ena amakonda masewera olimbitsa thupi. Anthu ena amachita m'mawa ndipo ena amakonda kuchita masewera madzulo.
Ngati wothandizira zaumoyo wanu asankha kupereka mankhwala osokoneza mafuta m'thupi, onetsetsani kuti mumapereka zambiri zokhudza mankhwala ena omwe mungakhale nawo. Onetsetsani kuti mumamwa mankhwala monga mwadongosolo. Nthawi zina mankhwalawa angabweretse mavuto, monga kunyowa, kupweteka m'mimba, kapena kupweteka kwa minofu. Tchulani zotsatirapo zilizonse zomwe mukukumana nazo kwa wothandizira zaumoyo wanu pomwepo. Nthaŵi zambiri, mukhoza kutenga njira zothetsera zizindikirozo kapena kusintha kwa mankhwala osiyana.
Zotsatira:
Bernick, C., ndi al. "Malemba ndi Zoganizira za Okalamba." Neurology 65 (2005): 1388-94.
Furie, Karen L., Janet L. Wilterdink, ndi J. Philip Kistler. "Kupewa Kachilombo ka Sitiroko: Kuchepetsa Kuopsa kwa" Risk " UpToDate.com . 2008. UpToDate.
Maase, I, R. Bordet, D. Mosiyana, A. Al Khedr, F. Richard, C. Libersa, ndi F. Pasquier. "Mankhwala Otsika a Lipid Amayanjana ndi Kuchepa Kwambiri Kuzindikira Maganizo a Matenda a Alzheimer." Journal of Neurology, Neurosurgery, ndi Psychiatry 76 (2005): 1624-9.
Pekannen, J., S. Linn, G. Heiss, et al. NEJM "Kuchokera kwa zaka khumi Kuchokera ku Matenda a Mtima Mogwirizana ndi Cholesterol Mndandanda wa Amuna Pamodzi ndi opanda Preexisting Disease." New England Journal of Medicine 332 (1990): 1700-7.
Limbikitsani, Daniel, ndi Michael Alexander. "Kuteteza Dementia." UpToDate.com . 2008. UpToDate.
Rosenson, Robert S. "Zochitika Zachilendo za Cholesterol Kupatula Kupewa Kwambiri Kulimbana ndi Matenda a Mtima wa Coronary." UpToDate.com . 2008. UpToDate.
Rosenson, Robert S. "Zochitika Zachilendo za Cholesterol Kupatula Odwala Odwala Matenda a Coronary kapena Coronary Risk Equivalents." UpToDate.com . 2008. UpToDate.
Shadlen, Marie-Florence, ndi Eric B. Larson. "Zoopsa za Dementia." UpToDate.com . 2008. UpToDate.
Stamler J., D. Wentworth, ndi JD Neaton. "Kodi Kugwirizana Pakati pa Serum Cholesterol ndi Ngozi ya Imfa Yoyamba Imfa Kuchokera ku Coronary Heart Disease Continuous and Graded? Zowonongeka mu 345,222 Mipukutu Yoyamba ya Zowopsya Zambiri Zowonongeka (MRFIT) Journal of the American Medical Association 256 (1986): 2823-8.
Wilson, Peter WF. "Zochitika Zowopsa za Matenda a Mtima." UpToDate.com . 2008. UpToDate.
Wolozin, Benjamin, Wendy Kellman, Paul Ruosseau, Gastone G. Gelesia, ndi George Siegel. "Kuchepetsa Kuwonjezeka kwa Matenda a Alzheimer Ophatikizidwa ndi 3-Hydroxy-3-Methylglutaryl Coenzyme A Inhibitors." Archives of Neurology 57 (2000): 1439-43.
Wright, Clinton B. "Etiology, Mawonetseredwe Am'zipatala, ndi Kuzindikira kwa Vascular Dementia." UpToDate.com . 2008. UpToDate.
" Guide Yanu Yotsitsa Cholesterol Yanu ndi TLC ." National Cholesterol Education Program (NCEP) ndi NHLBI Obesity Education Initiative . Dec. 2005. National Heart, Lung, ndi Blood Institute (NHLBI), National Institutes of Health.